Trong bóng đá hiện đại, hiếm vị trí nào trên sân có tính đột biến và hấp dẫn như vị trí chạy cánh. Họ đảm nhiệm vai trò lên công – về thủ, tạo đột biến bằng tốc độ và kỹ thuật, đồng thời kéo giãn hàng phòng ngự đối phương để mở ra khoảng trống. Cho dù với nhiệm vụ nào thì họ luôn là chìa khóa để làm suy yếu hàng phòng ngự chặt chẽ của đối phương.
Trong bài viết này, hãy cùng Zocker tìm hiểu những điều cần biết về vị trí chạy cánh trong bóng đá, từ đó hiểu về phẩm chất, kỹ năng chuyên môn cho tới vai trò chiến thuật đa dạng của vị trí chạy cánh, giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về vị trí này nhé.
Tổng quan về vị trí chạy cánh trong bóng đá
Vị trí chạy cánh chủ yếu hoạt động ở 2 bên hành lang cánh của sân, thường là một phần của hàng tiền vệ hoặc hàng công, tùy theo sơ đồ chiến thuật.
Khi tấn công, cầu thủ chạy cánh sử dụng tốc độ, kỹ thuật cá nhân để vượt qua hậu vệ đối phương; Gửi bóng vào khu vực cấm địa cho tiền đạo cùng đồng đội dứt điểm; Họ cũng có thể di chuyển cắt vào trong hoặc dứt điểm từ góc hẹp. Khi phòng ngự, cầu thủ ở vị trí biên có thể lùi về để hỗ trợ đồng đội kèm người, che chắn khoảng trống ở khu vực cánh của mình khi đội nhà bị tấn công. Họ cũng gây áp lực, cản trở hậu vệ đối phương dâng cao tấn công.
Phẩm chất, kỹ năng cần thiết
Cầu thủ chạy cánh giỏi cần phải có sự kết hợp cả yếu tố thể chất và kỹ thuật. Tốc độ và khả năng tăng tốc là những phẩm chất quan trọng nhất, giúp họ vượt qua hậu vệ đối phương cũng như bứt tốc nhanh chóng trong các tình huống phản công; Họ cũng cần sức bền cao để có thể duy trì cường độ di chuyển liên tục lên – xuống dọc theo biên trong suốt khoảng thời gian trận đấu diễn ra; Sự linh hoạt và thăng bằng cũng rất quan trọng bởi nó giúp cầu thủ chạy cánh đổi hướng di chuyển đột ngột và giữ bóng trong tình huống đối mặt 1 chọi 1.
Kỹ năng, kỹ thuật
Vị trí chạy cánh trong bóng đá phải thành thạo nhiều kỹ thuật khác nhau như: Khả năng kiểm soát bóng ở tốc độ cao và qua người; Khả năng tạt bóng chính xác vào vòng cấm bằng nhiều kiểu khác nhau, từ sệt, bổng, tới xoáy; Họ cũng phải có khả năng kiểm soát, nhận và xử lý bóng nhanh dưới áp lực; Bên cạnh đó là khả năng dứt điểm, di chuyển cắt vào trong rồi tung ra cú sút uy lực, chính xác.
Tư duy chiến thuật
Họ phải có nhãn quan sắc bén, biết khi nào nên tạt bóng, khi nào nên rê dắt, khi nào nên chuyền ngược trở lại. Cầu thủ phải chạy chỗ thông minh để mở ra khoảng trống cho đồng đội hoặc tự mình nhận bóng.
Tầm quan trọng và phân loại cầu thủ chạy cánh
Phân loại
Vị trí chạy cánh được phân loại dựa trên chân thuận cũng như cách mà họ tiếp cận trận đấu.
Các cầu thủ chạy cánh thuần, thuận chân cùng bên (Ví dụ: Chơi cánh phải, thuận chân phải) có xu hướng dâng cao bám biên, sử dụng tốc độ để vượt qua hậu vệ, và tạt bóng vào trung lộ. Cầu thủ chạy cánh nghịch, thuận chân khác bên (Ví dụ: Chơi cánh phải, thuận chân trái) thường có xu hướng cắt vào trong để tìm kiếm cú sút bằng chân thuận, hoặc chuyền xuyên tuyến. Ngoài ra còn có cầu thủ chạy cánh hỗ trợ (thường thấy ở sơ đồ chiến thuật 4 – 4 - 2) có trách nhiệm phòng ngự lớn hơn, lùi sâu hơn.
Tầm quan trọng của cầu thủ chạy cánh trong sơ đồ chiến thuật
Vị trí chạy cánh là chìa khóa cho nhiều sơ đồ: Đối với 4 – 3 – 3 thì đây là những mũi nhọn tấn công chính, áp sát khung thành. Trong 4 – 4 – 2 thì họ có vai trò cân bằng hơn, là 1 phần của hàng tiền vệ 4 người. Trong các sơ đồ 3 – 4 – 3 và 3 – 5 – 2 thì vị trí chạy cánh được thay bởi hậu vệ cánh dâng cao, đòi hỏi nhiều thể lực cùng sức bền, kết hợp giữa khả năng phòng ngự của hậu vệ cùng tấn công của tiền vệ cánh.
Ngoài ra, xét về mối liên hệ với đồng đội trên sân, cầu thủ chạy cánh cần phối hợp nhịp nhàng với tiền đạo, hiểu ý để tung ra những đường chuyền quyết định, hoặc hút cầu thủ đối phương nhằm mở ra khoảng trống cho tiền đạo đột phá. Với tiền vệ trung tâm thì họ cần phối hợp để nhận bóng và chuyển đổi trạng thái nhanh chóng từ phòng ngự sang phản công.
Một số sơ đồ chiến thuật phổ biến cho chạy cánh
- Sơ đồ 4 – 3 – 3 thiên về tấn công, tối ưu hóa vai trò của các cầu thủ chạy cánh. Tiền đạo cánh tập trung vào việc tạo cơ hội và ghi bàn. Họ thường là cánh nghịch để cắt vào trong để dứt điểm hoặc là cầu thủ có tốc độ để bứt phá. Hậu vệ cánh có nhiệm vụ dâng cao để tạo sự áp đảo ở biên, hỗ trợ tiền đạo cánh khi cần tạt bóng hoặc tạo tam giác phối hợp. Mối liên hệ giữa 2 vị trí này là hậu vệ cánh thường dâng cao để tiền đạo cánh có thể cắt vào trong hoặc ngược lại, tiền đạo cánh lùi sâu để hậu vệ cánh chồng biên.
- Sơ đồ 4 – 4 – 2 có tính cân bằng cao, trong đó cầu thủ chạy cánh cũng mang tính kỷ luật và cân bằng hơn. Tiền vệ cánh yêu cầu phòng ngự cao, họ phải lùi sâu để tạo thành hàng tiền vệ bốn người kín kẽ khi phòng ngự. Khi tấn công, họ bám biên để tạt bóng cho hai tiền đạo trung tâm. Tiền vệ cánh phải liên tục bao bọc và hỗ trợ hậu vệ cánh, giảm thiểu nguy cơ bị đối phương khai thác ở biên.
- Sơ đồ 4 – 2 – 3 – 1 sử dụng 2 tiền vệ cánh để mở rộng không gian cho tiền vệ tấn công trung tâm. Tiền vệ cánh có vai trò kéo giãn hàng phòng ngự đối phương ra biên, tạo khoảng trống cho tiền vệ tấn công và tiền đạo. Họ có thể linh hoạt di chuyển vào khoảng trống giữa tuyến giữa và hàng phòng ngự của đối thủ. Họ thường xuyên hoán đổi vị trí với số 10 hoặc tiền đạo để gây nhiễu loạn hàng phòng ngự đối phương.
- Sơ đồ 3-4-3 hoặc 3-5-2, hậu vệ cánh có vai trò rất nặng, họ là người duy nhất đảm nhiệm toàn bộ hành lang cánh, vừa phải dâng cao tấn công như một tiền vệ cánh, vừa phải lùi sâu phòng ngự như một hậu vệ cánh. Điều này đòi hỏi cầu thủ phải có thể lực tuyệt vời để di chuyển liên tục từ khu vực cấm địa này sang khu vực cấm địa kia. Họ là chìa khóa để tạo chiều rộng trong tấn công. Nhờ có 3 trung vệ ở phía sau mà họ có thể dâng cao hơn một cách an toàn.
Có thể thấy, chạy cánh là một trong những vị trí phức tạp và đòi hỏi nhiều kỹ năng tổng hợp nhất trong môn thể thao vua. Cho dù là 1 tiền đạo cánh sắc bén hay tiền vệ cánh kỷ luật, hậu vệ cánh dâng cao và bền bỉ trong sơ đồ 3 trung vệ thì vai trò của họ luôn là yếu tố rất quan trọng, giúp tạo ra chiều rộng, sự đột biến và cung cấp các đường chuyền quyết định. Sự phát triển của bóng đá hiện đại cũng biến các cầu thủ chạy cánh không chỉ đơn thuần là chuyên gia bám biên mà còn là chân sút, người kiến tạo linh hoạt.
Trên đây là những điều cần biết về vị trí chạy cánh trong bóng đá từ Zocker. Mong rằng các bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích, giúp chơi bóng cũng như thưởng thức những trận đấu một cách trọn vẹn hơn, nếu có nhu cầu trang bị giày bóng đá chính hãng cũng như các phụ kiện thể thao khác hãy liên hệ với chúng tôi nhé!
ZOCKER - THỂ THAO TẠO NÊN SỨC MẠNH
☎ Hotline: 096 905 7088
🏪 Showroom:
- Hà Nội: Số 125 Vũ Tông Phan, P.Khương Đình, TP.Hà Nội.
- HCM: CS1: 271/1 Trịnh Đình Trọng, P. Hòa Thạnh, Q. Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh.
- Đà Nẵng: Số 81 Cách Mạng Tháng 8, phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng.
(Và Zocker đã có mặt tại tất cả các hệ thống đại lý phân phối trên toàn quốc)
